Κυριακή 28 Μαΐου 2017,

Διεθνείς Κίνδυνοι για το 2017

Η Διαχείριση Κινδύνων στο σύγχρονο περιβάλλον υψηλής μεταβλητότητας και υψηλής επικινδυνότητας , δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά και μόνο ως εποπτική υποχρέωση, αλλά  κυρίως ένας αναγκαίος προστατευτικός μηχανισμός εταιρικής επιβίωσης σε δυσμενείς συνθήκες αλλά και ως  μοχλός υγιούς ανάπτυξης ,σταθερότητας και συνέχειας των εργασιών .

Με δεδομένο ότι η οικονομική παγκοσμιοποίηση αποτελεί μη αναστρέψιμη τάση προς με τα υπάρχοντα δεδομένα,  οδηγούμαστε στη συστηματική αλληλεξάρτηση των παγκόσμιων οικονομιών, γεγονός που αυξάνει τη σφοδρότητα αλλά και τις επιπτώσεις αυτών που ονομάζουμε «διεθνείς κινδύνους» (Global Risks). Η άρτια διαχείριση κινδύνων ως διεργασία, πρέπει να περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα επιχειρησιακών κινδύνων, έτσι ώστε να προβλέπονται και να προλαμβάνονται αναδυόμενοι κίνδυνοι και κίνδυνοι με πιθανές καταστροφικές συνέπειες.  Η παράλληλη αναγνώριση των διεθνών κινδύνων και ο συσχετισμός τους με την επιχειρησιακή στρατηγική, ειδικά για γεγονότα τα οποία μπορεί να αποβούν καταστροφικά για την λειτουργία ενός  οργανισμού χωρίς απαραίτητα τα γεγονότα αυτά να λαμβάνουν χώρα στην έδρα του, θα πρέπει επίσης να παρακολουθούνται  συστηματικά.

H χρονιά που μας πέρασε επαλήθευσε τις προβλέψεις για την αύξηση των παγκοσμίων τάσεων που αφορούσαν στην δυσαρέσκεια των πληθυσμών με την πολιτική διακυβέρνηση, την αύξηση της ανισότητας και της πολιτικής ακρότητας. Οι παράγοντες αυτοί  με την σειρά τους οδήγησαν στην επαλήθευση ακόμα μια πρόβλεψης που αφορούσε στην δυσκολία της παγκόσμιας οικονομικής ανάκαμψης. Οι μεγαλύτερες ενδείξεις αλλαγής του πλανήτη μας το 2016 ήρθαν κυρίως από τον Δυτικό κόσμο με την επαλήθευση του μη αναμενόμενου «Brexit» αλλά και με την εκλογή του Donald Tramp στις Αμερικανικές εκλογές, δίδοντας σαφή εικόνα της αλλαγής του παγκόσμιου status quo.

Ως «Διεθνής κίνδυνος» ορίζεται ένα γεγονός ή μια κατάσταση που εάν προκύψει ενδέχεται να επηρεάσει ένα μεγάλο αριθμό κρατών ή κλάδων της παγκόσμιας οικονομίας μέσα στην επόμενη δεκαετία. Η σχετική μεθοδολογία διαχωρίζει τους διεθνείς κινδύνους σε πέντε μεγάλες κατηγορίες : α) στους οικονομικούς β) στους περιβαλλοντικούς  γ) στους γεωπολιτικούς δ) στους κοινωνιολογικούς   και ε) στους τεχνολογικούς .

Όπως είναι απόλυτα λογικό αυτές οι μεγάλες κατηγορίες διεθνών κινδύνων απαρτίζονται από αρκετές υποκατηγορίες που περιγράφουν μεγάλης κλίμακας σημαντικά γεγονότα που επιφέρουν καταστροφικά αποτελέσματα σε παγκόσμιο επίπεδο. Εξίσου σημαντική με την σφοδρότητα ή την αναμενόμενη συχνότητα των προαναφερόμενων κινδύνων, έχει ο άμεσος συσχετισμός τους – «η διάδραση» τους όπως ονομάζεται – γιατί όπως είναι απόλυτα λογικό, η έλευση ενός μεγάλου κινδύνου επιφέρει παράπλευρες συνέπειες που οδηγούν στην αύξηση ή στην εμφάνιση άλλων εξαρτώμενων κινδύνων. Οι μεγάλες κατηγορίες διεθνών κινδύνων αναλύονται ως ακολούθως :

Στην κατηγορία των Οικονομικών Κινδύνων, μια κατηγορία που απασχολεί έντονα κάθε κλάδο της οικονομίας,  συναντάμε τα εξής σοβαρά γεγονότα που μπορούν να επιφέρουν παγκόσμιας κλίμακας επιπτώσεις :

  • H δημοσιονομική κρίση σε οικονομίες «κλειδιά» για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, που επιτείνει την κρίση χρέους και επιφέρει άμεση κρίση ρευστότητας σε ευρεία κλίμακα.
  • Η κατάρρευση ενός βασικού χρηματοδοτικού μηχανισμού ή ιδρύματος που επηρεάζει την παγκόσμια οικονομία.
  • Ο αποπληθωρισμός σε μια οικονομία «κλειδί» για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα – όπου αποπληθωρισμός συνεπάγεται την γενική μείωση των τιμών ως αποτέλεσμα περιορισμένης προσφορά χρήματος και των περιορισμένων δυνατοτήτων πίστωσης, ή της μείωσης των κρατικών δαπανών ή/και των επενδύσεων.
  • Σοβαρή διαταραχή των τιμών της ενέργειας (shock) η οποία επηρεάζει σημαντικά τις εξαρτημένες από την ενέργεια βιομηχανίες.
  • Η «φούσκα» σε αξίες (αξίες μετοχών, αξίες ακινήτων κλπ.) σε μια οικονομία «κλειδί»  για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα ή σε μια γεωγραφική περιοχή
  • Η αύξηση της ανεργίας ή της υποαπασχόλησης που επιφέρει την ανεπαρκή αξιοποίηση του εργατικού δυναμικού της οικονομίας και δεν επιτρέπει υψηλά επίπεδα απασχόλησης.
  • Ο ανεξέλεγκτος πληθωρισμός που οδηγεί στην αύξηση τιμών και υπηρεσιών σε οικονομίες «κλειδιά» για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα
  • Η έλλειψη επενδύσεων σε υποδομές που διευκολύνουν την λειτουργία του οικονομικού συστήματος ( τηλεπικοινωνίες, ενέργεια, μεταφορές κλπ.)
  • Το παράνομο εμπόριο , παράνομη ροή χρημάτων , φοροδιαφυγή, εμπορία ανθρώπων και οργανωμένο έγκλημα σε διεθνές επίπεδο.

Αντίστοιχα, στην κατηγορία των Περιβαλλοντικών Κινδύνων , μια κατηγορία που απασχολεί και αυτή ιδιαιτέρως τον ασφαλιστικό κλάδο, συναντάμε τα ακόλουθα γεγονότα που μπορούν να επιφέρουν παγκοσμίου κλίμακας επιπτώσεις :

  • Τα ακραία καιρικά φαινόμενα (πλημμύρες, χαλάζι, καταιγίδες κλπ.) τα οποία δημιουργούν τεράστιες ζημιές στην περιουσία, τις υποδομές και το περιβάλλον αλλά παράλληλα οδηγούν και στην απώλεια ανθρωπίνων ζωών.
  • Η αποτυχία αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής από τις κυβερνήσεις αλλά και τις επιχειρήσεις που πρέπει να εφαρμόσουν στην πράξη την σχετική νομοθεσία και να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις της.
  • Η σταδιακή απώλεια της βιοποικιλότητας και της κατάρρευσης του οικοσυστήματος που οδηγεί στην μη αναστρέψιμη απώλεια των φυσικών πόρων.
  • Οι μεγάλες φυσικές καταστροφές (σεισμοί, ηφαιστειακές εκρήξεις, γεωμαγνητικές καταιγίδες , τσουνάμι κλπ.) που επιφέρουν τεράστιες ζημιές στην περιουσία , τις υποδομές αλλά και την ανθρώπινη ζωή.
  • Οι περιβαλλοντικές καταστροφές προκληθείσες από τον άνθρωπο (πετρελαιοκηλίδες, μόλυνση από ραδιενέργεια κλπ.) οι οποίες επιφέρουν σοβαρές καταστροφές σε μεγάλη κλίμακα στην περιουσία , την ανθρώπινη ζωή και την υγεία.

Στην ευαίσθητη κατηγορία των Γεωπολιτικών κινδύνων, συναντάμε τα ακόλουθα σημαντικά γεγονότα που με την έλευση τους ενδέχεται να επιφέρουν σοβαρά γεγονότα κινδύνου με παγκόσμιες συνέπειες :

  • Η αποτυχία της Εθνικής διακυβέρνησης , η οποία υπονοεί την έλλειψη επιβολής του νόμου, την διαφθορά και τα πολιτικά αδιέξοδα που δεν επιτρέπουν την ομαλή λειτουργία εθνών με υψηλή γεωπολιτική σημασία.
  • Οι διακρατικές συγκρούσεις που επιφέρουν παράπλευρες διαφωνίες και διαμάχες κρατών και διαβαθμίζονται σταδιακά σε οικονομικές κυρώσεις (εμπορίου/ νομισματικές) , στρατιωτικές κυρώσεις κλπ.
  • Οι τρομοκρατικές επιθέσεις ευρείας κλίμακας με πολιτικές ή θρησκευτικές προεκτάσεις οι οποίες επιφέρουν τεράστιες ζημιές , απώλειες ανθρώπινων ζωών αλλά και αλλαγές στις πεποιθήσεις των κοινωνιών.
  • Μια σοβαρή εθνική κρίση ή κατάρρευση χώρας με υψηλή γεωπολιτική σημασία , λόγω πραξικοπήματος , εμφυλίου πολέμου, χρεοκοπίας κλπ. η οποία ενδέχεται να αποσταθεροποιήσει μια ολόκληρη γεωγραφική περιοχή.
  • Η απόκτηση και χρήση όπλων μαζικής καταστροφής (πυρηνικών, χημικών, βιολογικών) που δημιουργούν διεθνείς κρίσεις υψίστου σοβαρότητας καθώς και προοπτικές ολέθριων συνεπειών.

Οι Κοινωνιολογικοί κίνδυνοι σχετίζονται κυρίως με την έλευση γεγονότων που οδηγούν  σε δυσκολία στην εύρεση τροφής (ποιότητα , ποσότητα και τιμή της τροφής)  ή πόσιμου νερού (ποιότητα και ποσότητα και επιπτώσεις στην υγεία των πληθυσμών), την κοινωνική αστάθεια που προκαλείται μεγάλα κινήματα ή διαμαρτυρίες ( διαδηλώσεις, αναταραχές κλπ.) , στην ταχύτατη και μαζική εξάπλωση μολυσματικών ασθενειών οι οποίες δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν επαρκώς ή να περιοριστούν και ενδέχεται να φέρουν ολέθριες συνέπειες στον πληθυσμό της γης , στην μεγάλης κλίμακας ακούσια μετανάστευση πληθυσμών λόγω πολιτικών ή άλλων συγκυριών και τέλος τον αναποτελεσματικό αστικό σχεδιασμό που επιφέρει κοινωνικές, περιβαλλοντικές και υγειονομικές προκλήσεις στους πληθυσμούς.

Η πιο πρόσφατη, αλλά ιδιαίτερα σημαντική και ραγδαίως αυξανόμενη ομάδα κινδύνων είναι αυτή των Τεχνολογικών Κινδύνων. Οι Τεχνολογικοί κίνδυνοι είναι άμεσα σχετιζόμενοι με την ανάπτυξη αλλά και την είσοδο της τεχνολογίας σε κάθε τομέα της ανθρώπινης ζωής και περιγράφουν γεγονότα που προκαλούνται από τις αρνητικές συνέπειες της τεχνολογικής προόδου ( τεχνητή νοημοσύνη, γεωμηχανική, η συνθετική βιολογία που οδηγεί στην γενετική μετάλλαξη κλπ.) , της αυξημένης εξάρτησης από τον κυβερνοχώρο (δίκτυα, δορυφόρο κλπ.) και των επιπτώσεων στην διακοπή της παροχής κρίσιμων πληροφοριών, της μεγάλης κλίμακας κυβερνοεπιθέσεων που επιφέρουν εξίσου μεγάλης σημασίας οικονομικές ζημιές και τέλος της κλοπής /παραποίησης δεδομένων ,ιδιωτικών ή δημόσιων, που μπορεί να χρησιμοποιηθούν με επιβλαβείς τρόπους.

Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (Global Economic Forum) , οι διεθνείς κίνδυνοι αξιολογούμενοι με τη πιθανότητα έλευσης τους για το 2017,  διαμορφώνονται ως ακολούθως :

  1. Ακραία καιρικά φαινόμενα
  2. Μεγάλης Κλίμακας ακούσια μετανάστευση πληθυσμών
  3. Μεγάλες φυσικές καταστροφές
  4. Μεγάλης κλίμακας τρομοκρατικές επιθέσεις
  5. Μεγάλης κλίμακας Κλοπή / Απάτη Δεδομένων

Ποιοι αξιολογούνται όμως ως οι σφοδρότεροι κίνδυνοι σε επιπτώσεις για το 2017; Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, οι κίνδυνοι που εάν πραγματοποιηθούν θα έχουν τη σημαντικότερη έκταση αναφορικά με τις επιπτώσεις τους είναι οι ακόλουθοι :

  1. Απόκτηση και χρήση όπλων μαζικής καταστροφής
  2. Μεγάλης κλίμακας ακραία καιρικά φαινόμενα
  3. Δυσκολία στην εξεύρεση πόσιμου νερού
  4. Μεγάλες φυσικές καταστροφές
  5. Αποτυχία στον περιορισμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες για τον ασφαλιστικό κλάδο , σύμφωνα πάντα με την ίδια μελέτη,  είναι και οι παγκόσμιες τάσεις οι οποίες επηρεάζουν την εξέλιξη των διεθνών κινδύνων και συνοψίζονται ως ακολούθως :

  • Γήρανση του πληθυσμού
  • Μεταβολές στο τοπίο της διεθνούς διακυβέρνησης
  • Κλιματική αλλαγή
  • Χειροτέρευση των περιβαλλοντικών συνθηκών
  • Αύξηση της μεσαίας τάξης στις αναδυόμενες οικονομίες
  • Αύξηση του εθνικισμού
  • Αύξηση στην πόλωση των κοινωνιών
  • Αύξηση των χρόνιων ασθενειών
  • Αύξηση της εξάρτησης από τον κυβερνοχώρο
  • Αύξηση της γεωγραφικής κινητικότητας των πληθυσμών
  • Αύξηση στην ανισότητα πλούτου και εισοδήματος

Μέρος αυτών των τάσεων συσχετίζονται άμεσα με τις ασφαλιστικές εργασίες αφού αποτελούν ασφαλιζόμενους κινδύνους στους τομείς των γενικών ασφαλίσεων αλλά και των ασφαλίσεων ζωής και υγείας.

Η συμπερίληψη της έννοιας των διεθνών κινδύνων στην εσωτερική ατζέντα συζήτησης για το την διαχείριση των επιχειρησιακών κινδύνων σε συνδυασμό με την έγκαιρη και επαρκή ανταπόκριση σε αυτούς,  είναι άκρως σημαντική για τους σύγχρονους οργανισμούς αλλά και για τις σύγχρονες ασφαλιστικές εταιρίες , ειδικότερα τη στιγμή που η Ελληνική οικονομία βρίσκεται στο επίκεντρο κάποιων από τους πιο πιθανούς διεθνείς κινδύνους. Σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο, όπου «μια πεταλούδα που θα κινήσει τα φτερά της στον Αμαζόνιο, μπορεί να φέρει βροχή στην Κίνα»* και όπου μια απειροελάχιστη μεταβολή στη ροή των γεγονότων μπορεί να οδηγήσει σε εξελίξεις δραματικά διαφορετικές από τις αναμενόμενες, η ολιστική διαχείριση των επιχειρησιακών κινδύνων αποτελεί πλέον μονόδρομο για τις σύγχρονες επιχειρήσεις.

*Θεωρία του Χάους ,Έντουαρντ Λόρεντζ (1960)

άποψη της  Μυρτώς Χαμπάκη,  Senior Manager Risk Management Services Crowe SOL

Κοινοποιήστε το άρθροShare on FacebookShare on LinkedIn

Ειδήσεις από τα συνεργαζόμενα site

Insuranceworld.gr

Ροή ειδήσεων

Άποψη

Τα σεμινάρια μας

Δηλώστε συμμετοχή για ένα από τα επόμενα σεμινάρια

Θέμα:

Ημερομηνία διεξαγωγής

01/01/1970 /

Τόπος:

Εισηγητής /

Κόστος /

Θέμα:

Ημερομηνία διεξαγωγής

01/01/1970 /

Τόπος:

Εισηγητής /

Κόστος /

Τα νέα των ασφαλιστικών εταιριών

Τα νέα των συλλόγων

Αθήνα
Ένωση Ασφαλιστικών Πρακτόρων Κρήτης Σύνδεσμος Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών Χανίων Σύλλογος Διαμεσολαβούντων στην Ιδιωτική Ασφαλιση Δωδεκανήσου Ένωση επαγγελματιών ασφαλιστών Νοτιοδυτικής Ελλάδος Σύλλογος Διαμεσολαβητών Ασφαλειών Μαγνησίας Ένωση Ασφαλιστικών Πρακτόρων Κεντρικής Ελλάδος Ένωση Ασφαλιστικών Πρακτόρων & Ασφαλιστικών Συμβούλων Ν.Ιωαννίνων Σωματείο ασφαλιστικών Πρακτόρων Δυτικής Μακεδονίας Σύνδεσμος Διαμεσολαβούντων Ασφαλιστικών Εργασιών Σύνδεσμος Ανεξάρτητων Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών Ν.Σερρών Ένωση Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας
Αθήνα